E-Bülten

Share Paylaş
ÜYELİK İŞLEMLERİ

< ANA BÜLTEN

Şaman İlacında Antidepresan Potansiyeli
Güney Amerika’nın bazı yerli toplulukları tarafından yüzyıllarca dini ritüellerde kullanılan halüsinojenik (halüsinasyona neden olan) bir karışım olan ayahuascanın antidepresanlara dirençli vakalara yönelik tedavi potansiyeli taşıdığı keşfedildi. Berbat bir tadı olsa da ayahuasca, kullanımının serbest olduğu ülkelere, örneğin Brezilya’ya ve Peru’ya giden pek çok turist tarafından deneniyor. Şimdiyse ayahuascanın depresyon tedavisiyle ilgili rastsallaştırılmış (katılımcıların deney ve kontrol grubuna rastgele dağıtıldığı) klinik denemesinde insanların ruh halini hızla iyileştirildiği görüldü.

Brezilya’da yapılan denemede depresyon ilaçlarına direnç gösteren 14 kişiye tek doz ayahuasca, aynı durumdaki 15 kişiye ise plasebo olarak ayahuasca verilenler çarpıcı bir gelişme gösterdi. Bu kişilerin durumu standart depresyon ölçeğine göre ileri dereceden orta dereceye geriledi.

Şamanlar ayahuascayı geleneksel olarak Güney Amerika’nın iki yerli bitki türünü kullanarak hazırlıyor. Psychotria viridis adlı bitki zihninde bilişsel ve algısal değişiklikler yapan dimetiltriptamin (DMT) adlı bir bileşik içeriyor.

Ayahuasca asması (Banisteriopsis caapi) adlı bitki ise DMT’nin sindirim yolundan geçerken parçalanmasını önleyip beyne ulaşmasını sağlayan maddeler içeriyor.

Klinik denemeden bir hafta sonra ayahuasca verilen katılımcıların %64’ü yaşadıkları depresyonun şiddetinde en az %50 azalma hissederken plasebo kullananlarda bu azalmayı hissedenlerin oranı %27’de kaldı.

Ayahuascanın kalıcı etkileri olup olmayacağının anlaşılması için daha uzun süreli araştırmalar gerekiyor. Eğer kalıcı etkisi gösterebilirse ayahuasca mevcut tedavilere direnç gösteren milyonlarca depresyon hastası için bir umut ışığı olabilir.

İlay Çelik Sezer, Bilim ve Teknik dergisi, TUBİTAk, Mayıs 2017, s. 10